انتخابات دهم ریاست جمهوری، واقعیت ها، پتانسیلها، بایدها
مطالبات مؤثر در انتخابات آینده
نوید محمدی نسب آباد
1- حقوق اقوام و ملل ساکن در ایران
حقوق ملل و چالشهای روشنفکران اقوام جهت رفع تبعیض با تاریخ انقلاب همپا بوده است و در راستای همین چالشها، اصول مترقی همچون 15 و 19به قانون اساسی اضافه گردیده است.
حقوق ملتها بعد از پایان جنگ و خروج کشور از بحران مجددا جان گرفت . آذربایجانیها به عنوان اکثریت نسبی ،به خاطر نقش تاریخی –سیاسی در تاریخ معاصر، امروز آنچنان که بایسته و شایسته است موقعیت مناسبی در کشور ندارند .
ایشان به خاطر عدم حق تحصیل به زبان مادری از رتبهی اول با سوادی در کشور(در دوران اواخر قاجار)، به رتبههای آخر کشوری تنزل یافتهاند. تبریز به عنوان مهمترین مرکز اقتصادی تا 50-60 گذشته ،امروز در رکودی بیسابقه به سر میبرد و به خاطر عدم حمایتهای دولت موجی از بیکاری جوانان منطقه را به کویرها و بیابانهای مرکز کشور کشانده است.
در یک جمله هیچ یک از مؤلفههای توسعه در آذربایجان دیده نمیشود . در حالیکه آذربایجان به همت مردم مترقی خود در ممالک محروسهی قاجار اولین گامهای توسعه و مدرنیته را برداشته بود، با شروع سیاست مرکزگرایی،قدرت بخش خصوصی متوقف و طالع مردم به دست دولت مرکزی وابسته شد و این وابستگی همچنان ادامه خواهد داشت.
رئیس جمهور به عنوان شخص اول قوه مجریه در شدت و یا تعدیل یافتن فاصله بین مرکز فارس نشین با اقوام در حاشیه مانده ،نقشی اساسی خواهد داشت.
یکی از مؤلفههای پیروزی چشمگیر حجت الاسلام خاتمی در سال 76 نیز حمایت اقوام از ایشان و تاکید ایشان بر، برابری اقوام و رفع تبعیضهای موجود همچون تحصیل به زبان مادری بود که متاسفانه هیچ قدم مثبتی در این راستا از ایشان دیده نشد و به قولی آقای خاتمی آرای اقوام را جمع کرد و در پیام تحویل سال نو به فارس زبانان جهان تبریک گفت .
در انتخابات گذشته نیز کاندیداهایی که در حمایت از اقوام مسائلی را مطرح نموده بودند ،نتایج این حمایتها را دیدند . حجت الاسلام کروبی در صدر آرای لرها قرار گرفت و آذربایجانی که از لحاظ تعادا شرکت کنندگان انتخابات همواره از متوسط کشوری پایین ترند، دکتر مهرعلیزاده را رییس جمهور منطقهای کردند.
دکتر مهرعلیزاده که به خاطر عدم امکانات مالی قوی و نداشتن حامی قوی در اکثر استانها در قعر جدول قرار گرفت ، در مناطق تورک نشین در صدر جدول آراء قرار گرفت. اما برنده این انتخابات قولی جدی به اقوام نداده بود .
اما شعار رفع تمرکز از پایتخت و عدالت در توزیع امکانات بخش مهمی از معضل اقوام بود که متاسفانه تا کنون موفقیت چشمگیری نداشته است .
اما اقوام بعد از انتخابات نهم نیز پیگیر مطالباتشان بودهاند و در این راستا روشنفکران عدالتخواه اقوام، هزینههای سنگینی نیز پرداختهاند و طبعا در انتخابات نیز چه با حضور و چه بدون حضور مطالباتشان را مطرح خواهند کرد .
2- اقشار تحصیلکرده و دانشجویان خواهان توقف جو خفقان هستند .
آزادیخواهی بحثی جدید در کشور نیست. انقلاب افتخارآمیز مشروطه و بعد از آن مجاهدتهای مبارزان بزرگی همچون شیخ محمد خیابانی تاریخ 100 ساله ملتی آزادیخواه است .
چالش آزادیخواهی همچنان ادامه دارد و اقشار تحصیلکرده ،روشنفکر و دانشجو به دفاع از دموکراسی و هویت ملی و مدافعه از حقوق انسانی قشرهای مختلف همچون زنان ،کارگران ،اقلیتهای دینی و مذهبی میپردازند ،که متاسفانه در سالهای اخیر نه تنها روزنهی امیدی در دستیابی به مطالباتشان نداشتهاند،بلکه متحمل هزینههای گزافی نیز شدهاند.
تنها در آذربایجان، در 6 ماهه اول سال ،بیش از 177 مورد بازداشت، نزدیک به 41 مورد احضار به دادگاه، 6 مورد اعتصاب غذا ، 89 مورد احضار به کمیته های انظباطی، 6 مورد محرومیت از تحصیل، 9 مورد ممنوعیت انتشار نشریه، 3 مورد لغو مجوز نهادهای مدنی و فرهنگی در آذربایجان رخ داده است.
3- مردم همچنان از مشکلات اقتصادی رنج میبرند
امروزه اکثریت خانوادههای ایرانی با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم میکنند و عملا طبقهی متوسط در حال از بین رفتن است .
در صورت ادامهی این روند کشور به دو طبقهی اشراف و فقرا تقسیم خواهد شد. طرحهای اقتصادی دولت نهم نیز ،تمام توان اقتصادی خود را برای سال آینده،یعنی ماههای نزدیک انتخابات نگه داشته است.برنامهای که از آن به عنوان توزیع صدقه نیز یاد شده است .
بسیاری از آرائی که موفقیت یا شکست دولت دکتر احمدی نژاد به آن وابسته است به همین طرحهای اقتصادی است که قراراست مقداری نقدینگی به قشر پایین جامعه تزریق شود .
اما آیا برنامههای دوران نفت بالای 130دلاری یعنی همان زمان که آقای احمدی نژاد در مصاحبههای خود با قاطعیت از اتمام دوران نفت زیر 100دلاری سخن میگفتند ،طرح شده است؛ در دوران نفت زیر50 دلاری جوبگو خواهند بود ؟ و حتی در صورت احقاق این طرحها ،تورم حاصل از این نقدینگی ،اجازه لبخند رضایت برلبان قشر پایین جامعه را خواهد داد یا خیر ؟
اگر دولت احمدینژاد به عنوان تمثیلگر اصلی اصولگرایان در انتخابات به آرای قشر کم درآمد دل بسته است، کاندیداهای غیر اصولگرا در صورت جلب اعتماد مردم برای برنامههای اقتصادی خود ،توان بالایی جهت جذب آراء قشر متوسط خواهند داشت.
سخن آخر
در این نوشته ،تلاش شد تا آخرین وضعیت گروههایی که نقشی مؤثر در ترکیب قوای سه گانه داشتهاندو مؤلفههای مهمی که حساسیتی ویژه در این دوره خواهند داشت بررسی شوند.
آیا آرای سنتی غالب انتخابات خواهند بود یا انگیزههای فوق الذکر ،توان جذب آرای خاموش و مشارکت بالاتر را خواهند داشت.
آیا شخصیتی بارز که توان جلب اعتماد طرفین (شورای نگهبان و مردم)را داشته باشد ظهور خواهد کرد؟
اگر شرایط گفته شده مساعد گردد ، شانس پیروزی جریان سوم، با تکیه بر اولویتهای فوق الذکر کم نخواهد بود . چرا که هیچیک از جناحین در اوج قدرت نیستند. نه خاتمی سال 76 و آن اجماع و اهتمام نیروهای دگراندیش وجود دارد و نه اصولگرایان قدرت طرح مسایل اقتصادی همانند آنچه در سال 84 کردند را دارند و عملکرد دولت نهم نشان داد که نه توان بالا بردن وضعیت معیشتی مردم را دارد و نه قدرت ایجاد تحول در مدیریت ردهبالای کشوری که آقای احمدی نژاد در دوران انتخابات بر آن انتقاد کرد .
واقعیت کنونی جامعهی ما توان ظهور جریانی سوم با تاکید بر خواستههای فوق ، که در هیچیک از جناحین از حد شعار فراتر نرفته است را دارد . آیا مکانیزم انتخاباتی ظهور اینچنین گروهی را خواهد داد؟
آیا در صورت امکان ظهور توان جلب تمام پتانسیل که لازمهی پیروزی است را بدست خواهد آورد ؟ با توجه به عدم امکانات مالی ،حزبی و رسانهای امکان رسوخ در میان مردم عادی را خواهد داشت یا خیر؟
اینها سوالاتی است که جواب آن در یک سال آینده مشخص خواهد شد و با هر جوابی که باشد آیندهی کشور را متناسب با جواب ورق خواهد زد.