مصوبه شورای انقلاب فرهنگی و اکثریت متکلمین تورک
(ییلماز نانوایی)
متاسفانه در دوران پهلوی به پیروی از افکار ملی گرایانه افراطی و شوونیستی بیش از نیم قرن در این باب سیاست جبر و تحمیل اعمال شد به طوری که از تحصیل به زبان مادری جلوگیری به عمل آمد. و زبان فارسی هم به صورت زبان انحصاری دولتی و تحمیلی در آمد. در نتیجه این سوء تدبیر و انحصار طلبی و سیاست زورگویی بدون واکنش نماند و در مردمی که زبانشان ممنوع اعلام شده بود عکس العمل هایی جهت از بین بردن این سیاست تبعیض گرایانه روا شد .
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با تصویب ماده ای در قانون اساسی برای رفع تبعیض در مورد تدریس زبان و ادبیات اقوام (اصل 15) در یک کشور کثیرالمله که مردم غیره فارس (تورک) نیمی از آن را تشکیل می دادند بی مورد نبود بلکه لازمه چنین کشوری به حساب می آمد.
ولی معلق ماندن و به اجرا در نیامدن این ماده پس از طی 30 سال از انقلاب اسلامی و تصویب قانون اساسی مورد بحث بوده و هست.
اخیرا" از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه ای به وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری ابلاغ شد که به شرح زیر بود:
در اجرای اصل 15 قانون اساسی و به منظور صیانت از اجزا ارزشمند فرهنگ و تمدن ایران اسلامی و تقویت بنیانهای این فرهنگها به وزارت علوم،تحقیقات و فناوری ، بهداشت و درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی اجازه داده می شود که 2 واحد درسی زبان و ادبیات مربوط به زبانها و گویشهای بومی و محلی کشور مانند آذری، کردی، بلوچی، ترکمن در دانشگاههای مرکز استانهای زیربط به صورت اختیاری ارائه و تدریس شود و بر اساس تبصره 2 این مصوبه تشخیص گویشها و زبانهای محلی بر عهده فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی خواهد بود که این فرهنگستان مصوبه را به استانهایی را که اکثریت متکلم به زبان محلی اش را دارد اختصاص داده و با انتخاب شهرهای تبریز، ارومیه ، اردبیل برای زبان تورکی دیگر شهرهای تورک زبان را که اکثریت متکلم را داراست به باد فراموشی سپرده است. که در اینجا لازم می دانم به شهرهایی که تورک زبان هستند و اکثریت متکلمین را در آن استان یا شهر را دارند ذکر کنم:
زنجان، قزوین، همدان، اراک ، قم ، تهران ، کرج و ...
طبق قسمت اخیر اصل 15 قانون اساسی استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس در کنار زبان فارسی آزاد است. چنانکه ملاحظه می شود اصل یاد شده ناظر بر آزادی تدریس زبان و ادبیات محلی و قومی در مدارس است نه 2 واحد اختیاری در دانشگاهها. زیرا صیانت از فرهنگ و زبان یک قوم و جلوگیری از نابودی آن مستلزم آموزش این زبان در دوران کودکی و مقطع تحصیلات ابتدایی است.در حالیکه این مصوبه به هیچ وجه تامین کننده اصل 15 قانون اساسی نیست.
در هر حال اگر این مصوبه که برای تحصیل اکثریت متکلمین به تصویب رسیده ولی برای سه شهر تبریز، ارومیه، اردبیل به اجرا در آورده شود باز هم معلق ماندن اصل 15 قانون اساسی را نشان می دهد . و هدف تورک زبانان این جغرافیای سیاسی( جمهوری اسلامی ایران) این است که لااقل در تمام دانشگاههای تورک نشین اعم از زنجان ، قزوین، همدان ، اراک ، قم ، تهران ، کرج و... این مصوبه به اجرا در بیاید. که این هدف با پشتکار و تلاشهای بی وقفانه میسر خواهد بود


